Witamina C i L-lizyna należą do składników, których organizm człowieka nie potrafi samodzielnie wytwarzać. Muszą być więc regularnie dostarczane z zewnątrz. Oba składniki uczestniczą w procesach związanych z powstawaniem i strukturą kolagenu, choć pełnią w nich odmienne funkcje. Badania prowadzone w Instytucie Badawczym dr. Ratha pokazują również, jak istotne może być odpowiednie łączenie mikroskładników. Dowiedz się, co łączy witaminę C i lizynę oraz dlaczego w podejściu Dr Rath wartościowa dieta i odpowiednio dobrana suplementacja wzajemnie się uzupełniają.
Czym są witamina C i lizyna?
Witamina C, nazywana również kwasem askorbinowym, jest witaminą rozpuszczalną w wodzie. Organizm człowieka nie potrafi jej samodzielnie wytwarzać, dlatego musi być ona regularnie dostarczana wraz z dietą.
Witamina C uczestniczy w wielu procesach zachodzących w organizmie. Między innymi:
- pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego;
- pomaga chronić komórki przed stresem oksydacyjnym;
- przyczynia się do prawidłowego metabolizmu energetycznego;
- pomaga zmniejszyć uczucie zmęczenia i znużenia;
- zwiększa przyswajanie żelaza;
- pomaga w prawidłowej produkcji kolagenu.
L-lizyna jest aminokwasem egzogennym, czyli takim, którego organizm człowieka również nie może samodzielnie wytworzyć. Stanowi jeden z elementów potrzebnych do budowy białek i musi być dostarczana wraz z pożywieniem.
Lizyna występuje w wielu białkach organizmu. Jej reszty są obecne także w kolagenie i uczestniczą w tworzeniu połączeń wpływających na strukturę oraz wytrzymałość włókien kolagenowych.
Witamina C i lizyna pełnią odmienne, lecz uzupełniające się funkcje. Badanie zależności pomiędzy mikroskładnikami stanowi podstawę rozwijanej przez Instytut Badawczy dr. Ratha koncepcji synergii mikroskładników.
Kolagen – co łączy witaminę C i lizynę?
Kolagen jest najpowszechniej występującym białkiem strukturalnym w organizmie człowieka. Stanowi ważny element tkanki łącznej i występuje między innymi w:
- skórze;
- kościach;
- chrząstce;
- ścięgnach i więzadłach;
- dziąsłach i zębach;
- ścianach naczyń krwionośnych;
- rogówce oka.
Włókna kolagenowe tworzą podporę dla wielu tkanek i pomagają zachować ich prawidłową strukturę oraz odporność na rozciąganie. Organizm stale odnawia struktury kolagenowe, dlatego potrzebuje regularnego dopływu składników wykorzystywanych na kolejnych etapach tego procesu.
Rola witaminy C w produkcji kolagenu
Witamina C uczestniczy w procesach potrzebnych do prawidłowej produkcji kolagenu. Działa jako kofaktor enzymów odpowiedzialnych za modyfikowanie wybranych aminokwasów w powstających włóknach kolagenowych.
Witamina C pomaga w prawidłowej produkcji kolagenu w celu zapewnienia właściwego funkcjonowania:
- skóry;
- kości;
- chrząstki;
- naczyń krwionośnych;
- zębów;
- dziąseł.
Odpowiednia podaż witaminy C jest więc ważna nie tylko dla odporności, ale również dla prawidłowego przebiegu procesów związanych z tworzeniem tkanki łącznej.
Rola lizyny w strukturze kolagenu
Lizyna jest jednym z aminokwasów wykorzystywanych do budowy białek. Podczas powstawania kolagenu część reszt lizyny zostaje przekształcona w hydroksylizynę.
Lizyna i hydroksylizyna uczestniczą następnie w tworzeniu wiązań pomiędzy cząsteczkami kolagenu. Takie połączenia wpływają na stabilność i wytrzymałość powstających włókien.
Proces produkcji kolagenu jest złożony i zależy nie tylko od jednego składnika, ale również od ogólnego sposobu odżywiania, podaży białka oraz dostępności innych witamin i składników mineralnych.
Witamina C a prawidłowe funkcjonowanie organizmu
Znaczenie witaminy C nie ogranicza się wyłącznie do produkcji kolagenu. Uczestniczy ona także w wielu innych procesach metabolicznych.
Wsparcie układu odpornościowego
Witamina C pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. Prawidłowa odporność zależy jednak od wielu współdziałających czynników, takich jak sposób odżywiania, sen, aktywność fizyczna, regeneracja i dostępność wszystkich potrzebnych składników odżywczych.
Ochrona komórek przed stresem oksydacyjnym
Witamina C pomaga chronić komórki przed stresem oksydacyjnym. Do jego powstawania dochodzi, gdy zostaje zaburzona równowaga pomiędzy powstawaniem reaktywnych form tlenu a zdolnością organizmu do ich neutralizowania.
Na poziom stresu oksydacyjnego mogą wpływać między innymi:
- palenie tytoniu;
- zanieczyszczenie powietrza;
- niewłaściwie zbilansowana dieta;
- nadmierne spożycie alkoholu;
- długotrwałe obciążenie organizmu;
- bardzo intensywny wysiłek fizyczny.
Metabolizm energetyczny
Witamina C przyczynia się do prawidłowego metabolizmu energetycznego oraz pomaga zmniejszyć uczucie zmęczenia i znużenia.
Lizyna stanowi natomiast jeden z substratów wykorzystywanych podczas syntezy karnityny. Karnityna uczestniczy w transporcie kwasów tłuszczowych do mitochondriów, w których zachodzą procesy związane z produkcją energii.
Przyswajanie żelaza
Witamina C zwiększa przyswajanie żelaza niehemowego, czyli formy występującej przede wszystkim w produktach roślinnych.
Do posiłków zawierających roślinne źródła żelaza, takie jak rośliny strączkowe, kasze czy zielone warzywa, warto więc dodawać produkty bogate w witaminę C. Mogą to być na przykład papryka, natka pietruszki, brokuły lub świeże owoce.
Naturalne źródła witaminy C i lizyny
Gdzie występuje witamina C?
Naturalnymi źródłami witaminy C są przede wszystkim świeże warzywa i owoce.
Szczególnie wartościowe źródła to:
- czarna porzeczka;
- owoce dzikiej róży;
- rokitnik;
- papryka;
- natka pietruszki;
- brokuły;
- brukselka;
- jarmuż;
- truskawki;
- kiwi;
- owoce cytrusowe;
- kapusta kiszona.
Witamina C jest wrażliwa na wysoką temperaturę, tlen, światło i długotrwałe przechowywanie. Jej zawartość w produktach może więc zmniejszać się podczas transportu, magazynowania i przygotowywania posiłków.
Aby ograniczyć straty witaminy C, warto:
- regularnie spożywać surowe warzywa i owoce;
- skracać czas obróbki termicznej;
- gotować warzywa na parze lub w niewielkiej ilości wody;
- przechowywać produkty w chłodnym i zacienionym miejscu;
- spożywać pokrojone warzywa i owoce możliwie szybko.
Gdzie występuje lizyna?
Lizyna znajduje się przede wszystkim w produktach zawierających białko.
Jej źródłami są:
- mięso;
- ryby;
- jaja;
- mleko i produkty mleczne;
- soja i produkty sojowe;
- fasola;
- soczewica;
- ciecierzyca;
- groch;
- komosa ryżowa;
- amarantus;
- orzechy i nasiona.
W diecie roślinnej szczególnie ważne jest regularne spożywanie roślin strączkowych oraz dbanie o różnorodność źródeł białka.
Instytut Badawczy dr. Ratha i koncepcja synergii mikroskładników
Jednym z najważniejszych wyróżników Dr Rath jest własny Instytut Badawczy w San Jose w Kalifornii. Naukowcy Instytutu analizują działanie mikroskładników oraz zależności występujące pomiędzy nimi.
Podstawą tego podejścia jest synergia mikroskładników. Oznacza ona badanie takich połączeń składników, w których ich wspólne zastosowanie może prowadzić do innego lub silniejszego efektu biologicznego niż stosowanie każdego z nich osobno.
Nie chodzi zatem o przypadkowe łączenie dużej liczby substancji ani o stosowanie możliwie najwyższych ilości pojedynczego składnika. Istotne są między innymi:
- odpowiedni dobór składników;
- ich formy;
- wzajemne proporcje;
- biodostępność;
- sposób współdziałania całej kompozycji;
- jakość i czystość zastosowanych surowców.
Wiedza zdobywana w Instytucie jest wykorzystywana podczas opracowywania formuł produktów Dr Rath. Należy jednak odróżnić badania podstawowe i laboratoryjne od badań potwierdzających określone działanie gotowego produktu u człowieka.
Badanie witaminy C i L-lizyny
W badaniu opublikowanym w 2023 roku naukowcy Instytutu Badawczego dr. Ratha analizowali w warunkach laboratoryjnych działanie witaminy C i L-lizyny, stosowanych osobno oraz w połączeniu.
W modelu badawczym wykorzystano dwa szczepy bakterii Gram-ujemnych: Escherichia coli oraz Acinetobacter baumannii. Naukowcy porównali:
- witaminę C stosowaną osobno;
- L-lizynę stosowaną osobno;
- połączenie witaminy C i L-lizyny;
- kompozycję zawierającą witaminę C, L-lizynę i bioflawonoidy cytrusowe.
W warunkach tego eksperymentu połączenie składników wywołało wyraźniejszy efekt wobec wzrostu badanych szczepów niż witamina C lub L-lizyna stosowane oddzielnie.
Wyniki pokazują, że mikroskładniki mogą wzajemnie wpływać na swoje działanie i uzasadniają prowadzenie dalszych badań nad ich odpowiednio dobranymi połączeniami.
Jak należy interpretować wyniki?
Badanie miało charakter in vitro, czyli zostało przeprowadzone poza organizmem człowieka, w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych.
Oznacza to, że:
- badanie nie oceniało działania suplementacji u ludzi;
- nie potwierdza właściwości leczniczych żadnego suplementu diety;
- nie dowodzi, że witamina C, lizyna lub zawierający je produkt zapobiegają infekcjom albo je leczą;
- jego wyników nie można bezpośrednio przeliczać na sposób stosowania gotowego produktu;
- wyniki stanowią podstawę do dalszych badań.
Badanie jest przykładem naukowej analizy synergii składników, a nie zaleceniem dotyczącym leczenia chorób lub infekcji.
Pełną publikację Instytutu Badawczego dr. Ratha można przeczytać tutaj.
Dlaczego odpowiednio dobrana suplementacja może uzupełniać dietę?
W podejściu Dr Rath odpowiednio dobrana suplementacja jest ważnym elementem codziennego dbania o podaż mikroskładników. Nie zastępuje wartościowej i zróżnicowanej diety, ale może ją w sposób celowy uzupełniać.
Sposób odżywiania poszczególnych osób jest różny. Na rzeczywistą podaż składników mogą wpływać między innymi:
- rodzaj i jakość wybieranej żywności;
- sposób przechowywania i przygotowywania posiłków;
- stosowanie diet eliminacyjnych;
- niewielkie spożycie warzyw, owoców lub źródeł białka;
- wiek;
- styl życia;
- indywidualne potrzeby żywieniowe.
Nie oznacza to, że każda osoba potrzebuje tych samych produktów lub identycznego sposobu suplementacji. Ważny jest właściwy dobór składu, jakość produktu oraz stosowanie go zgodnie z informacjami umieszczonymi na etykiecie.
Formuły Dr Rath są opracowywane z wykorzystaniem wiedzy rozwijanej we własnym Instytucie Badawczym. Przy ich projektowaniu zwraca się uwagę na formy składników, wzajemne proporcje, czystość surowców oraz współdziałanie całej kompozycji.
Kto powinien szczególnie zwrócić uwagę na podaż tych składników?
Na podaż witaminy C i lizyny powinny zwrócić szczególną uwagę osoby:
- stosujące mało urozmaiconą dietę;
- spożywające niewiele świeżych warzyw i owoców;
- ograniczające produkty będące źródłem białka;
- stosujące diety eliminacyjne lub restrykcyjne;
- mające trudności z regularnym przygotowywaniem pełnowartościowych posiłków;
- w starszym wieku, u których apetyt może ulec zmniejszeniu.
Potrzeba i sposób suplementacji powinny być oceniane indywidualnie. Osoby chorujące przewlekle, kobiety w ciąży lub karmiące piersią oraz osoby regularnie przyjmujące leki powinny skonsultować stosowanie suplementów z lekarzem lub farmaceutą.
Witamina C i lizyna – FAQ
Czy witaminę C i lizynę należy dostarczać regularnie?
Tak. Organizm człowieka nie potrafi samodzielnie wytwarzać witaminy C ani lizyny. Oba składniki muszą być więc regularnie dostarczane wraz z pożywieniem. Odpowiednio dobrana suplementacja może stanowić uzupełnienie codziennej diety.
Czy witaminę C i L-lizynę można przyjmować razem?
Tak. Witamina C i L-lizyna mogą być dostarczane jednocześnie zarówno wraz z pożywieniem, jak i w produktach zawierających oba składniki. Suplement należy stosować zgodnie ze sposobem użycia podanym na etykiecie.
Czy badanie Instytutu potwierdza działanie suplementów przeciwko infekcjom?
Nie. Badanie zostało przeprowadzone w warunkach laboratoryjnych, poza organizmem człowieka. Nie potwierdza ono, że suplement diety zapobiega infekcjom lub je leczy.
Wyniki pokazują natomiast, że odpowiednio dobrane składniki mogą w warunkach eksperymentalnych oddziaływać inaczej niż te same substancje stosowane osobno. Stanowi to uzasadnienie prowadzenia dalszych badań nad synergią mikroskładników.
Dlaczego skład suplementu jest ważny?
O właściwościach produktu nie decyduje wyłącznie ilość pojedynczego składnika. Znaczenie mają również jego forma, czystość, proporcje oraz obecność innych składników tworzących całą kompozycję.
Dlatego formuły Dr Rath są opracowywane z naciskiem na odpowiedni dobór i współdziałanie zawartych w nich mikroskładników.
Co wyróżnia produkty Dr Rath?
Dr Rath posiada własny Instytut Badawczy, w którym analizowane są mechanizmy działania mikroskładników oraz ich kombinacji. Wiedza zdobywana w wyniku tych badań jest wykorzystywana podczas opracowywania składu produktów.
Ważnymi elementami są również jakość wykorzystywanych surowców, odpowiednie proporcje składników i kontrola jakości gotowych formuł.
Czy suplementacja zastępuje zdrową dietę?
Nie. Suplementacja nie zastępuje zróżnicowanej diety. Oba elementy mogą się jednak uzupełniać: dieta dostarcza energii, białka, błonnika i szerokiego zestawu składników odżywczych, a odpowiednio dobrany suplement może wspomóc regularną podaż konkretnych mikroskładników.
Witamina C i lizyna – podsumowanie
Witamina C i L-lizyna należą do składników, których organizm człowieka nie potrafi samodzielnie wytwarzać. Witamina C pomaga w prawidłowej produkcji kolagenu, wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, uczestniczy w metabolizmie energetycznym i pomaga chronić komórki przed stresem oksydacyjnym.
Lizyna jest aminokwasem egzogennym wykorzystywanym do budowy białek. Jej reszty uczestniczą również w powstawaniu i stabilizacji struktury kolagenu.
Badanie Instytutu Badawczego dr. Ratha pokazało, że w określonych warunkach laboratoryjnych połączenie witaminy C i L-lizyny oddziaływało na badany model inaczej niż każdy składnik stosowany osobno. Wynik ten obrazuje naukową koncepcję synergii mikroskładników, ale nie potwierdza leczenia lub zapobiegania infekcjom przez suplement diety.
W podejściu Dr Rath podstawę stanowi połączenie wartościowego sposobu odżywiania z odpowiednio dobraną, wysokiej jakości suplementacją. Produkty są opracowywane z wykorzystaniem wiedzy rozwijanej we własnym Instytucie Badawczym, z naciskiem na właściwy dobór, proporcje i współdziałanie składników.
Źródła
- Sumera W., Goc A., Niedzwiecki A., Rath M. L-lysine and vitamin C work better in synergy against Escherichia coli and Acinetobacter baumannii. Journal of Cellular Medicine and Natural Health, 2023.
- National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Vitamin C – Fact Sheet for Health Professionals.
- Holeček M. Lysine: Sources, Metabolism, Physiological Importance, and Use as a Supplement.
- StatPearls. Biochemistry, Collagen Synthesis.
- Yamauchi M., Terajima M., Shiiba M. Lysine Hydroxylation and Cross-Linking of Collagen.
